Những điều nên biết về tinh hoàn ẩn ( tinh hoàn lạc chỗ)

0
63
Tinh hoàn ẩn hay còn gọi là tinh hoàn chưa xuống, tinh hoàn dừng lại trên đường di chuyển của nó từ bụng xuống bìu trong thời kỳ bào thai. Tinh hoàn ẩn thường hay gặp nhất trong các trường hợp trẻ đẻ non, thiếu cân. Khi sinh ra, chỉ sờ thấy 1 tinh hoàn nằm trong bìu hoặc không thấy cả 2 tinh hoàn trong bìu Cần phát hiện sớm tinh hoàn ẩn để có các biện pháp điều trị thích hợp tránh biến chứng ảnh hưởng tới sức khỏe sinh sản sau này
Tinh hoàn ẩn hay còn gọi là tinh hoàn chưa xuống, tinh hoàn dừng lại trên đường di chuyển của nó từ bụng xuống bìu trong thời kỳ bào thai. Tinh hoàn ẩn thường hay gặp nhất trong các trường hợp trẻ đẻ non, thiếu cân. Khi sinh ra, chỉ sờ thấy 1 tinh hoàn nằm trong bìu hoặc không thấy cả 2 tinh hoàn trong bìu Cần phát hiện sớm tinh hoàn ẩn để có các biện pháp điều trị thích hợp tránh biến chứng ảnh hưởng tới sức khỏe sinh sản sau này

Định nghĩa tinh hoàn ẩn

– Tinh hoàn ẩn là những tinh hoàn dừng lại trên đường di chuyển của tinh hoàn từ bụng xuống bìu trong thời kì bào thai.

– Các thể lâm sàng có thể gặp: Tinh hoàn nằm trong ổ bụng, ở lỗ bẹn sâu, trong ống bẹn và ngoài lỗ bẹn nông.

– Tỉ lệ tinh hoàn ẩn gặp khoảng 3-4% trẻ khi sinh, tỉ lệ cao hơn ở trẻ đẻ thiếu cân, đẻ non, sinh đôi…

Nguồn ảnh: Internet.

Nguyên nhân

– Rối loạn trục hạ đồi – tuyến yên – tuyến sinh dục: suy tuyến yên làm thiếu Gonadotropin gây tinh hoàn ẩn và chứng dương vật nhỏ lại.

– Sai lệch tổng hợp Testosteron: làm cho tinh hoàn không phát triển bình thường.

– Hội chứng giảm khả năng cảm nhận của các thụ thể Androgen.

– Estrogen cũng có tác dụng làm hỏng sự đi xuống của tinh hoàn: mẹ mang thai dùng Diethylstillbesterol, hay kháng Androgen.

– Phát triển bất thường của dây thần chằng tinh hoàn bìu: làm cho tinh hoàn treo lơ lửng trên cao không xuống được bìu.

– Các yếu tố cơ học gây cản trở sự di chuyển của tinh hoàn như cuống mạch của tinh hoàn ngắn, xơ hóa vùng ống bẹn…

Triệu chứng và cách phát hiện

– Tinh hoàn ẩn có thể là một bên hoặc hai bên. Các bậc phụ huynh có thể dễ dàng phát hiện khi nhìn thấy túi bìu không cân đối: Một bên trông bình thường và một bên nhỏ hoặc xẹp lép (ẩn tinh hoàn một bên) hoặc cả hai túi bìu nhỏ, xẹp.

– Khi sờ vào bìu không thấy đủ hai tinh hoàn. Nắn vào bìu sẽ không thấy tinh hoàn ở 1 hoặc cả 2 bên. Có thể nắn thấy tinh hoàn ở ống bẹn.

– Có trường hợp tinh hoàn lúc ở bìu, lúc bị co lên trên ống bẹn. Khi khám dùng ngón tay đẩy tinh hoàn xuống bìu được nhưng khi bỏ tay ra thì tinh hoàn lại bị kéo lên trên cao, ngoài túi bìu.

Nguồn ảnh: Internet.

Phương pháp điều trị

Cần phát hiện và điều trị trước 2 tuổi.

Điều trị nội khoa

Các thuốc nội tiết được dùng là:

– HCG (Gonadotrophin, Pregnyl 500 UI, 1000 UI, 1500 UI/ 1 ống)

– GnRH được dùng dưới dạng xịt mũi.

– Có thể sử dụng phối hợp GnRH và HCG.

Điều trị ngoại khoa

Chỉ định khi điều trị nội khoa không kết quả.

Nguyên tắc:

– Đưa tinh hoàn ra ngoài ổ phúc mạc, đóng ổ phúc mạc.

– Phẫu tích, bóc tách, kéo dài cuống tinh hoàn để hạ được tinh hoàn xuống bìu.

Đối với nam giới trưởng thành, cần phải tiến hành phẫu thuật ngay:

– Nếu tinh hoàn chưa bị ung thư hóa thì tiến hành phẫu thuật hạ tinh hoàn, kết hợp với cân bằng nội tiết tố

– Nếu tinh hoàn bị ung thư hóa thì cần cắt bỏ tinh hoàn, nạo vét hạch kết hợp với điều trị chống ung thư hỗ trợ….

Nguồn ảnh: Internet.

Biến chứng của tinh hoàn ẩn

Nguy cơ vô sinh:

– Nguyên tắc phẫu thuật hạ tinh hoàn càng sớm càng tốt,ở nam giới tuổi trưởng thành, các tinh hoàn ẩn thường có kích thước nhỏ hơn nu mô mềm nhão hơn bình thường. Ở trẻ tinh hoàn ẩn các ống sinh tinh nhỏ hơn, mức độ xơ hóa tinh hoàn cao hơn ở những trẻ lớn hơn 1 tuổi so với trẻ nhỏ hơn 1 tuổi.

– Bệnh nhân chỉ có một tinh hoàn thì vẫn có khả năng có con nhưng có nhiều rủi ro do nguy cơ ung thư tinh hoàn bên ẩn và nhiều nguy cơ khác.

– Nếu bị ẩn hai bên nguy cơ vô sinh rất cao, xét nghiệm tinh dihj đồ không có tinh trùng thể trạng yếu hơn, thậm chí không quan hệ được do thiếu nội tiết.

Nguy cơ ung thư tinh hoàn, hoại tử tinh hoàn:

– Nếu tinh hoàn ẩn trong ổ bụng bị phát hiện muộn không phẫu thuật có thể âm ỉ phát triển thành u ác tính, tỉ lệ cao từ 20- 40 lần so với trẻ bình thường.

– Da bìu đỏ sẫm hoặc nhợt mất nếp nhăn, không được khám và mổ cấp cứu trong vòng 3 giờ thì tinh hoàn sẽ bị hoại tử.

Phòng bệnh

Hiện chưa có biện pháp phòng ngừa tinh hoàn ẩn, cách tốt nhất là quản lý thai nghén thật tốt. Khi mang thai phụ nữ nên đi khám thai định kỳ, tránh các nguy cơ về đẻ non, không sử dụng các loại thuốc kháng androgen trong khi mang thai.

Thông thường khi còn trong bào thai thì đối với những bé trai tinh hoàn sẽ di chuyển xuống bìu và ổn định khi thai được 28 – 30 tuần. Nếu thời gian đó mà siêu âm không thấy tinh hoàn hoặc chỉ thấy 1 tinh hoàn thôi thì sau khi sinh cần kiểm tra lại để xử trí kịp thời những trường hợp tinh hoàn ẩn tránh biến chứng.

Tinh hoàn ẩn cần được phát hiện và theo dõi trong 2 năm đầu đời để xém tinh hoàn có di chuyển xuống bìu hay không, nếu không sẽ cần làm phẫu thuật đưa tinh hoàn về đúng vị trí. Nếu điều trị muộn sẽ càng xảy ra nhiều biến chứng ảnh hưởng đến chức năng sinh sản, nguy cơ vô sinh cao, nguy cơ hoại tử tinh hoàn, ung thư tinh hoàn.

Theo NTD

Theo NTD